Lichtgewicht kamperen voor beginners: zo maak je je uitrusting lichter

Lichtgewicht kamperen betekent niet dat je met zo min mogelijk spullen op pad moet. Het gaat er vooral om dat je bewust kijkt naar wat je meeneemt, hoeveel het weegt en of je het onderweg daadwerkelijk nodig hebt.

Juist als beginner kun je vaak behoorlijk wat gewicht besparen zonder direct nieuwe uitrusting te kopen. Een extra kledingstuk thuislaten, geen dubbele spullen meenemen of een kleinere kookset gebruiken kan bij elkaar al een merkbaar verschil maken.

Wil je daarna verder besparen, dan zijn vooral je tent, slaapzak, slaapmat en rugzak interessant. Dat zijn relatief zware onderdelen van je uitrusting en daardoor valt daar vaak de meeste winst te behalen.

In deze gids lees je hoe je stap voor stap je kampeeruitrusting lichter maakt, zonder comfort en veiligheid onnodig op te geven.

Wat is lichtgewicht kamperen?

Bij lichtgewicht kamperen probeer je het gewicht van je uitrusting bewust te beperken. Niet door willekeurig spullen weg te laten, maar door kritisch te kijken naar wat je tijdens een tocht werkelijk gebruikt.

Dat verschilt van persoon tot persoon. Iemand die één nacht in Nederland kampeert heeft een andere uitrusting nodig dan iemand die een week door de bergen trekt.

Daarom bestaat er ook geen ideaal rugzakgewicht dat voor iedere beginner geldt.

Je kunt beter kijken naar je basisuitrusting: alles wat standaard in of aan je rugzak zit, zonder verbruiksartikelen zoals eten, water en brandstof. In de ultralightwereld wordt hiervoor vaak de term base weight gebruikt.

Je hoeft als beginner niet direct een bepaald basisgewicht na te streven. Het wegen van je uitrusting is vooral nuttig om te ontdekken waar het gewicht eigenlijk vandaan komt.

Begin met wegen voordat je nieuwe spullen koopt

De eenvoudigste manier om lichter te kamperen kost bijna niets: leg thuis je volledige uitrusting bij elkaar en weeg de afzonderlijke onderdelen.

Een keukenweegschaal is voldoende voor kleine spullen. Voor je rugzak, tent en andere grotere onderdelen kun je een bagageweegschaal of personenweegschaal gebruiken.

Noteer bijvoorbeeld het gewicht van:

• tent of andere beschutting
• slaapzak
• slaapmat
• rugzak
• kleding
• kookspullen
• toiletartikelen
• elektronica
• overige accessoires

Je ziet dan snel waar de grootste gewichten zitten.

Kijk vervolgens niet alleen naar zware spullen. Tien kleine dingen van 100 gram die je eigenlijk niet gebruikt, wegen samen ook een kilo.

Maak daarom na een tocht eens onderscheid tussen spullen die je hebt gebruikt, spullen die je alleen voor veiligheid hebt meegenomen en spullen die ongebruikt weer mee naar huis zijn gegaan. Vooral die laatste groep is interessant.

Wil je controleren of je niets belangrijks vergeet voordat je gaat schrappen? Gebruik dan bijvoorbeeld de paklijst voor een wandelvakantie van Wandelnet als neutraal vertrekpunt en pas die aan op je eigen tocht.

Waar kun je het meeste gewicht besparen?

Bij een kampeeruitrusting zit een groot deel van het gewicht meestal in een beperkt aantal onderdelen.

Je tent, slaapzak, slaapmat en rugzak verdienen daarom als eerste aandacht wanneer je met lichtere uitrusting wilt gaan kamperen.

Dat betekent niet dat je ze allemaal moet vervangen. Heb je bijvoorbeeld al een prima slaapzak van 900 gram, maar neem je een tent van 3,5 kilo mee voor één persoon, dan ligt het voor de hand eerst naar de tent te kijken.

Door je zwaarste onderdelen naast elkaar te zetten, voorkom je dat je veel geld uitgeeft om ergens 100 gram te besparen terwijl je elders gemakkelijk een kilo kunt winnen.

Kijk eerst naar je tent

Een traditionele kampeertent kan meerdere kilo’s wegen. Wanneer je de tent tijdens een wandeltocht zelf draagt, merk je dat gewicht bij iedere kilometer.

Voor lichtgewicht kamperen zijn er tegenwoordig tenten die aanzienlijk lichter zijn, zonder dat je direct bij extreem minimalistische modellen uitkomt.

Let niet alleen op het opgegeven gewicht. Kijk ook naar:

• hoeveel personen erin moeten slapen
• binnenruimte en leefruimte
• bescherming tegen regen en wind
• pakvolume
• gebruikte materialen
• hoeveel haringen en stokken nodig zijn
• omstandigheden waarin je de tent wilt gebruiken

Een tent van één kilo is niet automatisch een betere keuze dan een model van anderhalve kilo. Als die extra 500 gram je veel meer ruimte, betrouwbaarheid of gebruiksgemak geeft, kan dat voor jouw manier van kamperen een prima afweging zijn.

Wil je hier verder op doorpakken, lees dan onze gids over een lichtgewicht tent kiezen.

Wil je verschillende opties naast elkaar bekijken? Bekijk dan de lichtgewicht tenten bij Kampeerwereld en vergelijk vooral het gewicht, de binnenruimte en het formaat dat bij jouw manier van kamperen past.

Bespaar niet zomaar op je slaapzak

Ook een slaapzak kan relatief zwaar en volumineus zijn. Toch is dit geen onderdeel waarop je alleen naar het laagste gewicht moet zoeken.

Een slaapzak moet in de eerste plaats warm genoeg zijn voor de omstandigheden waarin je hem gebruikt.

Kijk daarom naar de comforttemperatuur en niet alleen naar gewicht of pakvolume. Een ultralichte zomerslaapzak meenemen tijdens een koude voorjaarsnacht is geen zinvolle gewichtsbesparing.

Donzen slaapzakken hebben vaak een gunstige verhouding tussen warmte, gewicht en pakvolume. Synthetische slaapzakken kunnen daarentegen goedkoper zijn en hebben andere eigenschappen bij vochtige omstandigheden.

Welke keuze bij jou past, hangt dus af van het seizoen, je budget en hoe je kampeert.

In onze gids over een lichtgewicht slaapzak kiezen gaan we uitgebreider in op temperatuurwaarden, dons, synthetische vulling, gewicht en pakvolume.

Vergeet het gewicht van je slaapmat niet

Een slaapmat zorgt niet alleen voor een zachte ondergrond. De mat is ook een belangrijk onderdeel van de isolatie tussen jou en de grond.

Daarom is simpelweg de lichtste mat kiezen niet altijd verstandig.

Let bij het vergelijken onder andere op de R-waarde, het gewicht, de dikte en het formaat. Voor een warme zomernacht heb je doorgaans minder isolatie nodig dan tijdens koudere omstandigheden.

Ook hier kun je dus gewicht besparen, maar wel binnen de eisen die jouw tocht stelt.

Een uitgebreide uitleg vind je in onze gids over een lichtgewicht slaapmat kiezen.

Kies je rugzak pas als je andere uitrusting bekend is

Het klinkt misschien vreemd, maar een nieuwe lichtgewicht rugzak kun je beter niet als eerste kopen.

Eerst moet duidelijk worden hoeveel ruimte en draagvermogen je daadwerkelijk nodig hebt.

Wie een grote rugzak koopt voordat de rest van de uitrusting is samengesteld, heeft al snel veel ongebruikte ruimte. En lege ruimte heeft de neiging gevuld te worden met spullen die misschien helemaal niet nodig zijn.

Heb je je tent, slaapsysteem, kleding en kookspullen eenmaal op orde, dan kun je veel beter bepalen welk volume bij jouw uitrusting past.

Let vervolgens niet alleen op het eigen gewicht van de rugzak. Draagcomfort, pasvorm en het maximale comfortabele draaggewicht zijn minstens zo belangrijk.

Daarvoor hebben we een aparte gids: lichtgewicht rugzak kiezen.

Heb je eenmaal bepaald hoeveel ruimte en draagvermogen je nodig hebt? Bekijk dan bijvoorbeeld het actuele aanbod wandelrugzakken van 20 tot 40 liter bij Travelbags als dat volume bij jouw uitrusting past.

De Big Three als startpunt

Binnen lichtgewicht en ultralight kamperen wordt vaak gesproken over de Big Three: de tent, slaapzak en rugzak.

Dat zijn traditioneel drie van de zwaarste onderdelen van een kampeeruitrusting en daardoor interessante plekken om gewicht te besparen.

In de praktijk hoort de slaapmat natuurlijk ook bij je complete slaapsysteem en moet je die niet negeren.

Het nut van de Big Three zit vooral in de manier van denken: probeer niet obsessief tientallen grammen op kleine accessoires te besparen terwijl je zwaarste onderdelen samen meerdere kilo’s wegen.

Wil je de gewichten en keuzes van deze drie onderdelen naast elkaar bekijken, lees dan verder bij de Big Three van een lichtgewicht uitrusting.

Minder kleding meenemen scheelt verrassend veel

Kleding is een andere categorie waarin het gewicht ongemerkt kan oplopen.

Vooral beginners nemen gemakkelijk meerdere reservecombinaties mee. Een extra broek, drie shirts, verschillende truien en meerdere paren sokken voelen afzonderlijk niet zwaar, maar samen kan het gewicht flink oplopen.

Denk daarom in lagen en functies.

Een eenvoudige kledingopbouw bestaat bijvoorbeeld uit kleding waarin je loopt, een isolerende laag voor wanneer het kouder wordt en bescherming tegen regen en wind. Afhankelijk van de lengte en omstandigheden van je tocht voeg je noodzakelijke reservekleding toe.

Dat betekent niet dat je zonder droge kleding op pad moet. Het betekent wel dat je niet voor iedere dag een compleet nieuwe outfit hoeft mee te nemen.

Houd je kookset eenvoudig

Ook je kampeerkeuken kan langzaam uitgroeien tot een verzameling spullen.

Voor één persoon is een grote pannenset meestal niet nodig. Een kleine brander, één geschikte pan of beker en het benodigde bestek kunnen voor eenvoudige maaltijden al voldoende zijn.

Bedenk vooraf wat je daadwerkelijk gaat eten. Als je alleen water hoeft te verwarmen, heb je een andere kookset nodig dan wanneer je uitgebreid wilt koken.

Hier zit ook een belangrijke afweging in lichtgewicht kamperen: comfort is persoonlijk.

Vind jij uitgebreid koken ’s avonds een belangrijk onderdeel van kamperen? Dan hoeft die extra pan helemaal geen slechte keuze te zijn. Het gaat erom dat je bewust besluit dat het extra gewicht voor jou de moeite waard is.

Water en eten zijn geen vast onderdeel van je basisgewicht

Water en eten kunnen tijdens een tocht zwaarder zijn dan je volledige slaapuitrusting.

Eén liter water weegt ongeveer één kilogram. Twee extra liters “voor de zekerheid” voel je dus onmiddellijk in je rugzak.

Dat betekent niet dat je zo weinig mogelijk water moet meenemen.

Maak vooraf een waterplan. Bekijk waar je betrouwbaar water kunt aanvullen en hoeveel je tussen die punten nodig hebt. Houd daarbij rekening met temperatuur, inspanning, terrein en beschikbaarheid van water.

Hetzelfde geldt voor eten. Neem voldoende mee voor je tocht en een verstandige marge, maar voorkom dat je voor een korte tocht een halve voorraadkast inpakt.

Kleine spullen tellen bij elkaar op

Wanneer de grote onderdelen eenmaal op orde zijn, worden kleinere spullen interessanter.

Denk bijvoorbeeld aan:

• grote verpakkingen toiletartikelen
• zware opbergzakken
• meerdere opladers en kabels
• een veel grotere powerbank dan nodig
• dubbele messen of andere tools
• meerdere bekers, borden en pannen
• grote verpakkingen eten
• accessoires die iedere tocht meegaan maar nooit gebruikt worden

Je hoeft niet ieder item op de gram te optimaliseren. Kijk vooral naar de optelsom.

Tien kleine aanpassingen van ieder 50 gram leveren uiteindelijk ook een halve kilo op.

Wat kun je als beginner makkelijker thuislaten?

De beste lichtgewicht uitrusting is soms het product dat je niet koopt en niet meeneemt.

Vooral spullen die dezelfde functie vervullen zijn goede kandidaten om kritisch te bekijken.

Heb je bijvoorbeeld al een regenjas, dan is een tweede waterdichte buitenlaag waarschijnlijk niet nodig. Gebruik je je telefoon voor navigatie en foto’s, dan hoef je misschien geen aparte camera mee te nemen. Eet je rechtstreeks uit je pan, dan heb je niet automatisch ook een bord nodig.

Maar maak onderscheid tussen overbodige spullen en veiligheidsmarges.

Een extra droge laag kan onder bepaalde omstandigheden noodzakelijk zijn. EHBO, voldoende water, geschikte bescherming tegen het weer en betrouwbare navigatie schrap je niet alleen omdat ze gewicht toevoegen.

Waar moet je niet op gewicht besparen?

Lichtgewicht kamperen wordt onverstandig zodra een laag getal op de weegschaal belangrijker wordt dan de omstandigheden waarin je gaat kamperen.

Bespaar daarom niet zonder goede reden op zaken zoals:

• voldoende isolatie tijdens koude nachten
• bescherming tegen slecht weer
• drinkwater
• noodzakelijke voeding
• medicatie en persoonlijke benodigdheden
• geschikte navigatie
• noodzakelijke EHBO-spullen

Ook duurzaamheid telt mee. Een extreem licht product dat niet geschikt is voor jouw gebruik en snel kapotgaat, is niet automatisch een slimme aankoop.

De beste uitrusting is niet de lichtste mogelijke uitrusting, maar de lichtste uitrusting waarmee jij verantwoord en prettig je tocht kunt maken.

Een eenvoudige aanpak om je uitrusting lichter te maken

Je hoeft je complete kampeeruitrusting niet in één keer te vervangen.

Begin met alles wat je al bezit en leg je volledige set klaar. Weeg vervolgens de onderdelen en maak een overzicht van de zwaarste spullen.

Verwijder daarna dubbele en aantoonbaar overbodige items.

Ga eerst een korte tocht maken met die aangepaste uitrusting. Na thuiskomst bekijk je wat je hebt gebruikt en wat de hele tocht onaangeroerd in je rugzak is gebleven.

Pas daarna wordt het interessant om geld uit te geven.

Wanneer je iets vervangt, begin dan bij een zwaar onderdeel waarbij een alternatief daadwerkelijk een betekenisvolle gewichtsbesparing oplevert.

Zo voorkom je dat lichtgewicht kamperen verandert in een dure zoektocht naar steeds kleinere gewichtsverschillen.

Van lichtgewicht naar ultralight kamperen

Lichtgewicht kamperen en ultralight kamperen liggen in elkaars verlengde, maar je hoeft niet direct zo ver mogelijk te gaan.

Voor een beginner is het veel nuttiger om eerst te begrijpen welke uitrusting je gebruikt en waarom je die meeneemt.

Naarmate je meer ervaring krijgt, ontdek je vanzelf welke comfortkeuzes belangrijk voor je zijn en waar je verder kunt besparen.

Wil je die volgende stap verkennen? Bekijk dan onze ultralight kamperen checklist voor beginners. Daar kun je je complete uitrusting systematisch nalopen.

Veelgemaakte fouten bij lichtgewicht kamperen

Een veelgemaakte fout is direct nieuwe ultralight gear kopen zonder eerst naar de bestaande uitrusting te kijken. Soms kun je door simpelweg minder mee te nemen al meer gewicht besparen dan met een dure upgrade.

Andere fouten zijn:

• een rugzak kopen voordat het volume van de uitrusting bekend is
• alleen naar productgewicht kijken en niet naar geschiktheid
• te weinig isolatie meenemen
• comfort volledig wegoptimaliseren
• veel geld uitgeven om slechts enkele grammen te besparen
• geen rekening houden met eten en water
• spullen meenemen die iedere tocht ongebruikt terugkomen

Begin daarom niet bij de webshop, maar bij je eigen uitrusting.

Veelgestelde vragen over lichtgewicht kamperen

Conclusie

Lichtgewicht kamperen begint niet met het kopen van de lichtste tent of rugzak. Het begint met weten wat je meeneemt en waarom.

Weeg je bestaande uitrusting, verwijder spullen die je niet nodig hebt en kijk daarna naar de zwaarste onderdelen van je setup. Vooral je tent, slaapzak, slaapmat en rugzak bieden vaak mogelijkheden om gewicht te besparen.

Doe dat stap voor stap. Een paar honderd gram extra kan een prima keuze zijn wanneer het je duidelijk meer warmte, comfort of betrouwbaarheid geeft.

Uiteindelijk is het doel niet de lichtste rugzak op de camping, maar een uitrusting die licht genoeg is om prettig mee te lopen en compleet genoeg om met vertrouwen buiten te zijn.